Tips

Neem langere termijn als horizon
Praat over kwaliteiten op de langere termijn. Problemen van morgen komen vanzelf. Praten over kwaliteiten heeft een depolariserend effect. De discussie wordt gericht op wat mensen motiveert en ontroert, niet op wat ze ontmoedigt en ergert.

Betrek belanghebbenden vanaf het begin bij het denken
Nodig vanaf het begin bij het denken en discussiëren personen uit van alle groepen belanghebbenden (de 4 b’s: boeren, bewoners, beheerders, bezoekers). Vraag hen mee te doen als stem uit en niet stem van de belangengroep. Deelnemers moeten vrij zijn hun eigen visie te geven, zonder hun achtergrond te hoeven verloochenen.

Organiseer kwaliteitsexcursies
Belanghebbenden laten anderen zien wat ze bedoelen met de door hen gewaardeerde kwaliteiten. Dat kan zowel in het eigen gebied als een voorbeeld elders zijn.

Interpreteer de matrix naar eigen inzicht
Gebruik de matrix als inspiratiebron en kader voor het formuleren van die ideeën en strevingen. Breng de verschillende onderdelen van de matrix tot leven door voorbeelden uit de eigen omgeving.

Ontwikkel een inhoudelijke agenda
Door ideeën en strevingen samen te voegen tot thema’s ontstaat een eerste, voorlopige inhoudelijke agenda voor planvorming. Gebruik deze agenda om bestaande programma’s en plannen te toetsen.

Maak niet te grote sprongen.
Ruimtelijke kwaliteit is alleen duurzaam als het steunt op bewuste keuzen in een voorgaande fase. Visievorming duurt soms lang, zeker als het om nieuwe ideeën gaat. Door te snel van vage kwaliteitsdoelen te springen naar concrete uitvoeringsprojecten gaan vaak onderliggende strevingen verloren. Haalbaarheidsoverwegingen en sectorale doelen krijgen dan te snel de overhand in het denken.

Doorloop alle vier de fasen ten minste drie keer.
Loop eerste een snel ‘rondje’ als denkoefening, met ideeën en beelden. Daarna komt de papieren ronde, met tekeningen, berekeningen en nota’s. Ten slotte komt de echte, materiële ronde, waarin beslissingen onherroepelijk zijn en de spa de grond in gaat.

Denk in alle fasen aan meervoudig ruimtegebruik
Voorbeelden:

  • programmafase: intensivering, harmonisering (dubbeldoelen)
  • visiefase: functiecombinaties, nieuwe, integrale ruimtelijke concepten.
  • projectfase: verticaal bouwen/stapelen van functies, dubbelfinancieren van projecten (rood-voor-groen etc), meer partijen bij uitvoering betrekken, stapelen van belangen (draagvlakverbreding)
  • gebruiksfase: diversiteit gebruiksvormen vergroten, verlenging gebruiksduur

Neem tijd voor kwaliteit
Werken aan de ruimtelijke kwaliteit van de toekomst kan letterlijk en figuurlijk niet op een achternamiddag plaatsvinden, maar vraagt om voldoende tijd, rust en een goed doordachte organisatie.

Laat supervisors kwaliteit op de voet volgen
Het proces van planning en uitvoering is lang en er kan veel mis gaan onderweg. Naast een vaak al aanwezige supervisor voor vormgevingszaken, kan ook worden gedacht aan supervisors die duurzaamheid en cultuurhistorie gedurende het gehele proces in de gaten houden.