Toekomstbeelden/scenario's

Je hebt: een kwaliteitsprofiel of agenda en kaarten met bestaande en gewenste kwaliteiten
Je wilt: een spectrum bieden van denkbare toekomstbeelden waarbij steeds verschillende ruimtelijke kwaliteiten elkaar versterken

De rol van de toekomstbeelden is de verbeelding flink te prikkelen en kansen te tonen. Keuzes worden zichtbaar. Niet iedere kwaliteit is ruimtelijk verenigbaar met alle andere. Het is zoeken naar goede combinaties en naar een inrichting van de ruimte die de beste voorwaarden schept. 
De basis voor contrasterende toekomstbeelden is het kwaliteitsprofiel (zie kwaliteitsprofiel opstellen). Stel bij het profiel de volgende vragen: 
- Welke spanning zit er tussen de verschillende kwaliteitsthema’s? Waar gaan belangrijke ruimtelijke, sociale en financiële conflicten of dilemma’s ontstaan? 
- Waar zit synergie tussen de afzonderlijke kwaliteitsambities en ontstaan kansen voor bundeling en samenwerking? 

De grootste spanning en de meeste synergie is aanleiding om die combinaties van kwaliteiten als aparte ‘richtingen’ voor verdere uitwerking te kiezen. Iedere richting benoemt een beperkt aantal, goed combinerende kwaliteiten als ‘kernkwaliteiten’. Een aansprekende naam verbeeldt het ‘toekomstbeeld’.


Met het kwaliteitsprofiel in de hand worden alle kwaliteiten ‘toegedeeld’ aan een van de toekomstbeelden. Kwaliteiten kunnen soms in verschillende beelden figureren. Ieder kwaliteitsthema moet wel in ten minste één richting aan bod komen. 

Het is handig om een dichotomie als kapstok te kiezen. Bekende voorbeelden zijn:
- vernieuwing vs behoud/herstel
- lokaal vs regionaal vs (inter)nationaal
- ecologisch vs economisch

Een schema’s van twee elkaar kruisende assen met verschillende keuzen is een geijkte methode en leidt tot vier denkbare toekomstbeelden. De richting van de toekomstbeelden sluit direct herkenbaar aan op het kwaliteitsprofiel. Het resultaat beantwoordt de vraag: wat zijn de wezenlijke verschillende kwaliteitsbeelden die we nader zouden willen onderzoeken?

> Voorbeeld Scenario’s ZW-Walcheren

> Voorbeeld Scenario’s Regionaal Structuurplan Haaglanden